Müzikterapi – Müzik Tedavisi

Müzik dinlemek insanda estetik duyguyu geliştirir, ritim sezgisini kuvvetlendirir, içinde bulunan güçlü duyguların ortaya çıkmasına yardımcı olur. Müzik doğru kullanıldığı zaman insanlarda yaşama zevkini, heyecanını artırır, insanlarda dinginlik hissi verir, sakinleştirir, canlanmasına olanak sağlar, insani yönünü kuvvetlendirir. Sürekli olarak müzik ile uğraşan insan toplum içinde mutlu, huzurlu, etrafa neşe saçan, olumlu, ılımlı ve verimli bir birey olur. Birçok insan kendisini müzik ile ifade eder, anlatır. Buda gösterir ki müzik bir iletişim aracıdır denilebilir.

Müzik sadece ruha değil zekaya da etki eder. Fonda huzur veren bir müzik dinlerken ders çalışmak, ev işi yapmak, araba kullanmak, proje çizmek, ameliyat yapmak gibi aktiviteler zekayı açar, kuvvetlendirir. Dinlenilen müzik türüne göre beynin farklı bölümleri aktif hale getirilebilir. Böylelikle işlevini yitiren bazı beyin bölümlerini de aktif hale getirmiş olursunuz. Beyin hücrelerinin enerji ile dolmasının en güzel yollarından birisi de müzik ile terapidir.

Müzik Terapi Nedir? Müzik ile Tedavi Nedir?

Müzik terapi, bu alanda yeterli görülen eğitim programlarını tamamlayan kişilerce, müziğin klinik ve kanıta dayalı kullanımı gerektirir. İnsan yaşamında etkili ve güçlü bir iletişim aracı olan müzik, yalnızca ruhsal yapının kötü olduğu durumlarda değil, iyi olduğu durumlarda da insanı etkilemektedir. Müzik kendine özgü dili, yapısı ve anlatım öğeleriyle insanın duygu ve düşüncelerine seslenmektedir.

Müzik terapi, zihinsel ve fiziksel sağlığın yeniden kazanılması, korunması ve iyileştirilmesi amacıyla sistematik olarak müzikten yararlanılmasıdır. Müzik terapi, başta tıp, sosyal bilimler, psikoloji, müzikoloji ve pedagoji olmak üzere farklı disiplinler ile etkileşim halinde olan uygulama odaklı bir bilimsel disiplindir. (Alman Müzik Terapi Derneği’nin tanımıdır.)

Müzikterapi Uzmanları >>>

Müzik kolay ve anlaşılır bir tanımla insanın kendini seslerle ifade etmesine imkân veren sanattır. Müziğin kendine özgü bir dili vardır ve bu nedenledir ki, evrensel bir boyuta sahiptir ve dünyadaki tek ortak dil müziktir. Müzik dinlemek, insanın estetik duygusunu ve ritim sezgisini uyararak geliştirir ve içindeki güçlü duyguları uyandırır. Müzikle bireyin yaşama heyecanı artar. Müzik kişiyi dinlendirir, canlandırır, sakinleştirir ve insani yönünü zenginleştirir. Müzik dinleyen insan, toplum içinde daha mutlu ve daha uyumlu bir birey olur. Birçok insan kendini müzikle daha iyi ifade edebilmekte ve duygularını müzikle ortaya koyabilmektedir. Dolayısıyla müzik ile iletişim amaçlı da kullanılmaktadır.

Müzik, merkezi sinir sistemi ve beyin kabuğunda yer alan düşünme, öğrenme, konuşma, beden kontrolü ile ilgili merkezleri uyarmaktadır ve bu alandaki gelişmeleri desteklemektedir. Müzik depresyon geçiren gençlerde beyni rahatlatıcı ve hormonal düzensizlikleri hafifletici rol oynar. Müziğin hormonlar üzerinde tarz ve şekline bağlı olarak, stres hormonlarını artırma ya da azaltma etkileri vardır.

Müzik Terapi – Müzik ile Tedavi

Müzik terapi, bireylerin fiziksel, psikolojik, sosyal ve zihinsel ihtiyaçlarını karşılamada müziği ve müzik aktivitelerini kullanan uzmanlık dalıdır.

Müzik terapi, müziğin, bireylerin terapötik ilişki içinde fiziksel, duygusal, bilişsel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış bir sağlık hizmetidir. Müzik terapisti danışanın güçlü yönlerini ve ihtiyaçlarını değerlendirdikten sonra yaratma, şarkı söyleme, hareket ve müzik dinlemeyi de içeren bir tedavi sağlar. Tedavi ortamındaki müzikal katılım ile danışanların yetenekleri güçlendirilir ve bu yetenekler yaşamlarının diğer alanlarına taşınır. Müzik terapi kendini kelimelerle ifade etmekte zorlananlar için yararlı iletişim yollarını sağlar. Müzik terapi araştırmaları, genel fiziksel rehabilitasyon ve hareketi kolaylaştırma, danışanların motivasyonunu artırarak kendi tedavilerinde etkin rol oynama, danışanlar ve aileleri için duygusal destek sağlama gibi birçok alanda müzik terapinin etkinliğini desteklemektedir.

Amerika Müzik Terapi Derneği

Müzikterapi Uzmanları >>>

Bu amaçla müzik terapist, müzik aracılığıyla danışanın bilişsel yeteneklerini, iletişim kabiliyetlerini, sosyal işlevselliğini, fiziksel ve duygusal sağlığını değerlendirmeye tabi tutar. Kişilere ve gruplara -ihtiyaca göre- doğaçlamalar, reseptif müzik dinleme, şarkı yazarlığı, şarkı sözü tartışması, müzik ve tasvir, müzik performansı ve müzik aracılığıyla öğrenme tekniklerinden müzik seansları hazırlar. Aynı zamanda disiplinler arası bir tedavi planına ve devam eden değerlendirme ve izleme sürecine katılır.

Müzik Terapi Uygulanış Şekli

Müzik ile yapılan tedaviler ritim, melodi ve harmoni tarzı müzik unsurları kullanılarak uygulanır. Müzik hastanın hem sinir hem de endokrin sisteminde olumlu etkiler meydana getirir ve insanda duyguların, hislerin ve düşüncelerin anlamlı bir bütün olarak ifade edilmesini sağlar. Bazı zamanlarda hasta kendisi yeni bir melodi, ritim bulur ve bunun üzerinden tedavi olunur, terapide hasta müziği yapar. Özgüven artar, kendince anlamı olan bir buluş olması ona çok iyi gelir. Bazı zamanlarda ise hastaya iyi gelen daha önceden yapılmış olan müzik dinletilerek tedavi uygulanır.

Müzik Terapi Seansları

  • Nefes terapi; doğru nefes alıp verme
  • Dijital ve canlı enstrüman uygulamaları
  • Ses masajı
  • Vibrasyon yani titreşim terapi
  • Sound terapi

Müzik Terapi Faydaları

“Müzik terapi, kanserden şizofreniye kadar birçok hastalığın bilinen tedavilerine yardımcı oluyor. Müzik terapinin hastalıkların iyileşmesine olumlu katkıları olduğu yönünde bilimsel sonuçlar var”

Medipol Üniversitesi Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hanefi Özbek

Yapılan bilimsel araştırmalarda klasik Türk müziği ile klasik batı müziğinin hastalıklar üzerinde iyileştirici bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır.

Müzik terapide, ritim, melodi ve harmoni gibi müzik unsurları tedavi amaçlı kullanılır. Müzik hastanın sinir ve endokrin sistemi üzerinde olumlu etkiler oluşturarak, duygu ve düşüncelerde anlamlı tepkilerin ortaya çıkmasını sağlar, hasta terapi sürecinde müzik yaparak aktif bir rol üstlenir, yetenek gelişir, özgüven artar ve anlamlı bir uğraşıda bulunur.

Müzikterapi Uzmanları >>>

Nöroloji, kardiyoloji, onkoloji, psikiyatri gibi klinik alanlarda ve özel gereksinimi olan bireylerin tedavisinde tamamlayıcı bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Ayrıca müzik terapi; alkol ve madde bağımlılığının tedavisinde de önemli bir yere sahiptir.

Çocuklar, ergenlik dönemindekiler, yetişkinler ve yaşlılar, öğrenme ve gelişme yetersizliği olanlar, Alzheimer ve yaşlılığa bağlı diğer hastalıklara sahip olanlar, madde bağımlıları, beyin hasarı, fiziksel yetersizliği olanlar ve doğumdaki anneler dâhil akut ve kronik ağrıları olanlar faydalanabilir.

Müzik terapi; iletişim ve/veya ilişki zorluğu yaşayan kişilerin tedavilerine yönelik bir bakım, yardım, destek ve reedükasyon uygulamasıdır. Söz konusu popülâsyonlara uygun farklı müzik terapi teknikleri bulunmaktadır: psikoafektif bozukluklar, sosyal ya da davranışsal zorluklar, duyusal, fizik ve nörolojik bozukluklar.

Müzik terapi, müziği oluşturan öğeler ve bireyin öyküsü arasındaki sıkı bağlara dayanır. Hem sözlü, hem sözsüz bağlamda ilişki içindeki iletişimi ve ifadeyi açmak ya da yeniden kurmak amacıyla sesli ve/veya müzikal aracılar kullanır.

Fransa Müzik Terapi Federasyonu

Eski zamanlarda müzik terapi kullanım alanları; psikolojik sorunlar, göz rahatsızlıkları, spazmlar, kas ve eklem hastalıkları, yorgunluk, iç sıkıntısı, huzursuzluk, fiziksel hastalıklardır.

Günümüzde müzik terapi kullanım alanları; nöroloji, kardiyoloji, onkoloji, psikiyatri, alkol ve madde bağımlılığı tedavisi, panik atak, sinirlilik, diyabet, hiperaktivite, obezite, otizm, öğrenme zorluğunu giderme, kanser hastalıkları, ruhu ve bedeni rahatlatma tedavileridir.

UYGULAMA ALANLARI

  • Anksiyete bozukluğu ve stres bozuklukları
  • Sosyal fobiler
  • Kişilik Bozuklukları
  • Otizm hastalarında dikkatin artırılması, öğrenmenin kolaylaştırılması ve çevreye farkındalığın arttırılmasında
  • Zeka geriliğinde öğrenmenin kolaylaştırılamsı ve çevreyle iletişimin arttırılmasında
  • Kaygı giderilmesinde ve tedaviye uyumun arttırılmasında
  • Akut ve kronik ağrıda
  • Multipl Skleroz, Parkinson kibi kronik organik hastalıkların rehabilitasyonunda yardımcı olarak
  • Felçli hastaların rehabilitasyonunda yardımcı olarak

Müzikterapi Uzmanları >>>

Müziğin Beden ve Ruha Etkisi

  1. Müzik terapi, insandaki iletişim kanallarını açar,
  2. Tedavi etkilerini sağlar,
  3. Psiko-profilaktik (ruh koruyucu) etkiler ve gerek kişinin kendisinde, gerekse bulunduğu toplumda rehabilitasyonu sağlayabilmek için hareket, ses ve müziği kullanarak, ses-insan bütünlüğünü ve müziği araştıran daldır ve sadece ruhu değil, zekâyı da besler.
  4. Beden ve zihin arasında entegrasyon ve uyum sağlar.
  5. Müzik türüne göre beyninizin farklı bölümlerini aktive edebilirsiniz. Böylece müzik, nörolojik rahatsızlıklar veya duygusal bozukluklar neticesinde işlevini yitiren bazı beyin bölümlerini yeniden harekete geçirebilir.
  6. Müziğin, kan basıncı, solunum ritmi, solunum kalitesi, nabız sayısı gibi fizyolojik olaylara olumlu etki yaptığı bilinmektedir. Zaman içinde beynimizin hasarlı bölümlerini müzikle eğitebiliriz.
  7. Beynin elektriksel olarak şarj edilmesinde kulaklar kaynak işlevi görür. Beyin hücrelerindeki elektriksel enerjinin azalması dikkat bozulmasına ve bitkinliğe sebep olur. Bu durumda beynin de bilgisayar gibi şarj edilmesi gerekir. Beyin hücrelerinin enerjiyle şarj edilme yollarından biri de müzik terapi yöntemiyle tedaviyi gerçekleştirmektir.

Müzik Terapinin Hastanelerde Kullanımı

Müzik terapi hastanelerde: anestezi ile birlikte acının yatıştırılmasında; ruh halini dengelenmesi ve depresyonun azaltılmasında; fiziksel rehabilitasyonda hareketlerin desteklenmesinde; hastaların sakinleştirilmesinde; uykuya geçişte; kaygının ve korkunun azaltılmasında; ve otonom sinir sistemini de kapsayacak şekilde, rahatlama amacıyla kas gerginliğinin düşürülmesinde kullanılır.

Müzik Terapinin Bakımevlerinde Kullanımı

Müzik, yaşlı kişilerde fiziki, akli ve sosyal/duygusal seviyelerini artırmakta kullanılır. Müziğin duyusal ve zihinsel stimülasyonu bir kişinin yaşam seviyesinin dengelenmesine yardımcı olabilir.

Müzik Terapinin Okullarda Kullanımı

Müzik terapistler ABD başta olmak üzere bazı ülkelerde otistik yelpazedekileri de kapsayacak şekilde özel öğrenim grubu için Bireyselleştirilmiş Eğitim Planın’da belirtilenlere/listelenenlere müzik terapi hizmeti verirler. Müzik öğrenimi, günlük yaşamda önemli olan fiziksel koordinasyon yetenekleri ve iletişim yetenekleri gibi müzik dışı alanların güçlendirilmesinde kullanılır.

Müzikterapi Uzmanları >>>

Müzik Terapi Tarihi

İlk kez müzik ile terapi 1947 yılında Michigan devlet hastanesinde tedavi seçenekleri arasında yerini almıştır. 1949 yılından bu yana Fransa’da müzik terapi çalışmaları yapılır. II. Dünya Savaşından sonra İsveç’de yer alan Stokholm semtinde bir müzik terapi enstitüsü kurulmuştur. 1977 yılında Amerika müzik terapiyi bir tedavi olarak kabul etmiştir. Müzik ile terapi psikiyatri temelli olan sorunlarda 1950 yılından bu yana tercih edilir. Bugün hemen hemen tüm Dünya ülkelerinde müzik ile terapi hastahanelerde, sanat merkezlerinde, araştırma merkezilerinde, kreşlerde, bağımsız olan alanlarda kullanılır.

Kültürümüzde Müzik Terapi

Tarihsel olarak bizim kültürümüz müzikle tedavi konusunda dünyadaki en köklü kültür. Orta Asya’dan başlayıp Selçuklu, Osmanlı ve günümüze kadar devam eden bir süreç var. Dünyanın diğer ülkelerinde de öyle. Eski Yunan’da, Mezopotamya uygarlığında, Mısır’da tarihsel kökler var. Yani insanlığın ortak ürünü ama bize özgü tarafları bizim için önemli. Eskiden müzikle tedavide ve tıpta uygulanan yöntemleri düşünürsek günümüzden farklılıklar içerdiğini görüyoruz. Bu uygulamaların bilimsel boyutlarda değil de o günün geçerli uygulamaları olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Biz de büyük bir saygı ile köklerimizden, onlarla kurduğumuz bağlantıdan kopmadan günümüz modern biliminde, evrensel müzik terapi disiplininde kendi öğelerimizi var etmek için buradaki merkezimizde araştırmalarımızı yapılandırıyoruz.

Genel olarak insanlar, ‘müzikle tedavi veya müzikle terapi’ dediğimiz zaman o eskiden gelen alışkanlıklarımız ve değerlerimiz bir gruba, bir kişiye, müzik ruhun gıdasıdır anlayışıyla müzik dinletmek ve onu iyi hissettirmek gibi bir algıya sahip. Elbette böyle bir yönü var, evet müzik hepimize iyi gelir. Tıpkı fizyoterapi, konuşma terapisi ve ergoterapide olduğu gibi kişinin eksik, yetersiz olduğu, gereksinim duyduğu alanlarda, onun sağlığına katkıda bulunmak üzere bir hedef koyar. Bu hedefe ulaşmak için de diğer terapi disiplinlerinde çeşitli görsel, işitsel araçlar, fiziksel aktiviteler nasıl kullanılıyor ise müzik terapi de bir araç olarak kullanılır. Geçmişten gelen öğelerimizi bu çerçevede değerlendirdiğimiz zaman sadece ülkemizde değil uluslararası boyutta da daha göğsümüzü gererek var olma imkanımız olduğunu düşünüyorum.

Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şükrü Torun

Müzik Terapi Yapma Yetkisi – Müzik Terapistleri Kimlerdir? Nasıl Olunur?

Türkiye’de ise müzik terapi eğitim standartları ve müzik terapisti olma şartları Sağlık Bakanlığı Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Daire Başkanlığınca belirlenen eğitimleri tamamlayan doktorlar, sağlık çalışanları, müzisyenler, müzik eğitmenleri ve bu alanda araştırma yapan akademisyenler müzikterapiti olurlar. 205 saat süren eğitimlerde teorik eğitimin yanı sıra simülasyonlar ile terapist-danışan ilişkisi hakkında pratik gözlemlerde bulunabiliyor ve ses aktiviteleriyle de müzik terapinin inceliklerini öğreniyorlar.

Müzikterapi Uzmanları >>>

Müzik Terapi’de doğru bilinen yanlışlar:

Yanlış: Müzik terapiden faydalanmak için danışanların özel müzik kabiliyetlerinin olması gerekir!

Doğru: Müzik eğitimi, müzik terapiden kişilerin faydalanabilmeleri için bir ön gereklilik değildir. Odak, müzik dışı amaçlardır ve müzik terapistler müziğe dayalı müdahaleleri kolaylaştırmak, düzenlemek ve danışanlara uygun hale getirmek için eğitilirler.

Yanlış: Belirli bir tür ve tarz müzik, herkes üzerinde diğer tüm müziklerden daha terapötik etkiye sahiptir.

Doğru: Tüm müzik türleri ve tarzları, danışanların yaşamlarında etkili değişimler için kullanışlıdır. Müzik terapist, danışanın durumuna, amaca, ihtiyacına ve tercihlerine göre bir değerlendirme yapar. Bu değerlendirmeye göre, terapötik bir sürecin parçası olarak kullanılacak müzikler belirlenir.